Jak powstaje kolor naszych oczu?

Napisane przez Maria Chiara Tarsia dnia 01.04.2021

Brązowe, niebieskie, czarne, zielone, szare, orzechowe, a nawet fioletowe… Istnieje tak wiele pięknych kolorów oczu – i wszystkie je kochamy!

Ale czy wiesz, jak powstaje kolor Twoich oczu? Z pomocą nauki Lentiamo przeprowadzi Cię przez ten bardzo tajemniczy, ale fascynujący temat i pokaże, jak możesz nawet przewidzieć kolor oczu nienarodzonego dziecka!

Zaczynajmy!

Jak powstaje kolor Twoich oczu?

Kolor Twoich oczu jest uwarunkowany ilością melaniny i rodzajem pigmentu w tęczówce, cienkiej błonie, której odcień może mieć różną barwę od niebieskiej do brązowej. Tęczówka znajduje się za rogówką i przed soczewką, otaczając źrenicę.

Melanina to biologiczny pigment „produkowany” przez specjalne komórki skóry zwane melanocytami. Reguluje nie tylko kolor oczu, ale także kolor skóry i włosów.

Kolor oczu, podobnie jak kolor skóry i włosów, jest determinowany przez szereg informacji zapisanych w genach człowieka. To nasz osobisty „tajny kod”. W przypadku koloru oczu działa kilka genów.

Jak geny i melanina wpływają na kolor oczu?

Kolor Twoich oczu, jak już wspomnieliśmy, jest uwarunkowany genetycznie – w zależności od informacji, jakie niosą te geny – i to określa ilość i rozmieszczenie melaniny w Twoim ciele. Krótko mówiąc, geny związane z kolorem oczu „instruują” produkcję, transport i koncentrację melaniny w tęczówce.

Im więcej melaniny w Twoich oczach, tym ciemniejszy jest kolor Twoich oczu. W przypadku oczu niebieskich melanina jest rozmieszczona w najbardziej wewnętrznej części, natomiast w przypadku oczu ciemnych znajduje się w części najbliższej zewnętrznej. W przypadku oczu zielonych melanina występuje w niewielkich ilościach w obu częściach tęczówki.

W rzadkich przypadkach możliwe jest posiadanie innego koloru w każdym oku. Zjawisko to nazywa się heterochromią.

Czy można przewidzieć kolor oczu nienarodzonego dziecka?

" allowfullscreen>

Brązowy kolor jest dominujący w powstawaniu koloru oczu, dlatego 79% światowej populacji ma brązowe oczy. Około 8–10% ludzi na całym świecie ma niebieskie oczy. I wreszcie, zielony, który jest najrzadszy i występuje tylko u 2%.

Jak pokazano w filmie, brązowy jest dominujący nad niebieskim i zielonym. Ogólnie rzecz biorąc, niebieskookie dziecko ma zazwyczaj dwoje niebieskookich rodziców, a dwoje niebieskookich rodziców zazwyczaj nie będzie miało brązowookiego dziecka.

Czy kolor oczu jest dziedziczny?

Kolor oczu dziecka można często przewidzieć na podstawie kolorów oczu rodziców i innych krewnych. Należy jednak pamiętać, że mogą wystąpić wariacje genetyczne i prowadzić do nieoczekiwanego koloru oczu u noworodka.

W przeszłości naukowcy sądzili, że kolor oczu jest tworzony tylko przez jeden gen i że można zastosować prosty wzór dziedziczenia. Uważano, że rodzice, którzy oboje mieli niebieskie oczy, nie mogli mieć dziecka z brązowymi oczami. Nowsze badania wykazały jednak, że ten model był zbyt uproszczony. Chociaż jest to niezwykłe, rodzice z niebieskimi oczami mogą w rzeczywistości mieć dzieci z brązowymi oczami. Dziedziczenie koloru oczu jest bardziej złożone, niż początkowo sądzono, ponieważ w tworzeniu końcowego koloru bierze udział wiele genów.

Czy kolor oczu może się zmieniać w czasie?

Może to brzmieć dziwnie, ale odpowiedź brzmi tak. Nasz kolor oczu może być zaskakująco zmieniany przez wiele czynników:

Jasność otoczenia i ekspozycja na słońce: jest to najczęstsza przyczyna. Kiedy przenosimy się ze słonecznego miejsca do ciemnego pokoju, nasze źrenice – podobnie jak aparat fotograficzny – kurczą się lub rozszerzają, aby dostosować się do światła. W jaśniejszym otoczeniu, a zwłaszcza w naturalnym świetle, możemy docenić więcej niuansów w naszych tęczówkach. Kiedy źrenice rozszerzają się, abyśmy mogli lepiej widzieć w ciemniejszych środowiskach, oczy również wydają się ciemniejsze, ponieważ widoczna jest tylko niewielka część tęczówki. Dlatego orzechowe oczy mogą czasami wydawać się zielone lub złote, a jasnoniebieskie oczy mogą wydawać się szare. Ale podczas gdy spacer w słońcu może rozjaśnić nasze oczy, częste opalanie aktywuje bardziej obfitą produkcję melaniny (za pomocą tego samego procesu, który nas opala), co może prowadzić do ciemniejszych oczu. W każdym razie pamiętaj, że promienie UV są niebezpieczne dla naszych oczu. Dlatego zawsze zalecamy noszenie wysokiej jakości okularów przeciwsłonecznych.
Wiek: jest powszechnie znanym faktem, że większość dzieci rodzi się z niebieskimi oczami, a ten kolor może się później zmienić. Dzieje się tak, ponieważ w chwili urodzenia produkcja melaniny dopiero się rozpoczęła, a ciało dziecka zawiera zatem niższe stężenie melaniny. Kolor oczu zazwyczaj stabilizuje się w wieku trzech lat. W starszym wieku jednak oczy mogą jaśnieć, podobnie jak na przykład włosy siwieją. Dzieje się tak, ponieważ produkcja melaniny zmniejsza się wraz z wiekiem.
Nastrój: ekscytacja, gniew, szczęście… wierne staremu powiedzeniu, że oczy są oknem do duszy, nasze emocje mają moc zwężania lub rozszerzania naszych źrenic. Zaobserwowano, że kolor oczu wygląda żywiej, gdy czujemy radość, i ciemniej, gdy jesteśmy źli.
Nawyki żywieniowe: mięso, owoce i warzywa mogą również przyciemnić lub rozjaśnić Twój naturalny kolor oczu. Ludzie na przykład mówią, że pokarmy takie jak szpinak czy organiczny miód mogą rozjaśnić i rozświetlić Twoją tęczówkę. Z drugiej strony rumianek i oliwa z oliwek mogą zmienić kolor Twoich oczu na cieplejszy. Chociaż wszystkie te superfoods są dla Ciebie zdecydowanie dobre, nie ma jeszcze naukowych dowodów na ich zdolność do trwałej zmiany koloru oczu. Pewne jest jednak, że zbilansowana dieta sprawi, że Twoje oczy będą zdrowsze i jaśniejsze. Wręcz przeciwnie, jeśli Twoje ciało cierpi na chorobę, może to również zmienić wygląd Twoich oczu.
Urazy: urazy mogą również zmienić kolor oczu. Trauma może wpływać na melanin w oku i powodować częściową zmianę koloru.

Jak bezpiecznie zmienić kolor oczu?

View this post on Instagram

A post shared by Lentiamo (@lentiamo)

Możesz! I jest to proste: możesz zmienić kolor oczu za pomocą olśniewających kolorowych soczewek kontaktowych! Istnieje kilka rodzajów kolorowych soczewek: soczewki tonujące, które podkreślą Twoje oczy, soczewki kryjące, które zmienią Twój naturalny kolor oczu, lub możesz kupić szalone soczewki na Halloween dla dramatycznej zmiany.… na Lentiamo znajdziesz je wszystkie!

Chcesz dowiedzieć się więcej o kolorowych soczewkach? Przeczytaj nasz przewodnik po kolorowych soczewkach!